Trong công việc đào tạo của mình, tôi gặp rất nhiều người làm nghề sức khỏe. Và tôi có một thói quen: thỉnh thoảng tôi dừng lại, kể cho các bạn nghe về một người mà tôi thật sự trân trọng – không phải vì họ nổi tiếng, mà vì cách họ làm nghề. Hôm nay tôi muốn kể về một bác sĩ: bác sĩ Mai Thị Phương, bác sĩ sản phụ khoa với hơn mười sáu năm trong nghề.
Tôi vẫn dùng cùng một “thước” để nhìn một chuyên gia đáng tin: một là trải nghiệm thật, hai là chuyên môn, ba là sự tử tế và trung thực. Bác sĩ Phương, với tôi, có đủ cả ba.
Trải nghiệm thật: một bác sĩ cũng từng là người phụ nữ loay hoay
Điều đầu tiên tôi quý ở bác sĩ Phương là chị không nói về phụ nữ từ trên bàn khám nhìn xuống. Chị nói với tư cách một người phụ nữ đã tự mình đi qua.
Chị sinh ra ở Thanh Hóa, đậu Y khoa Huế năm 2003. Chị kể mình vào nghề y một cách tình cờ, cho đến năm thứ tư, lần đầu bước vào phòng sinh và chứng kiến một em bé cất tiếng khóc chào đời – “mọi thứ trong tôi như vỡ òa”, và cái nghề chọn tình cờ bỗng trở thành điều chị biết chắc mình muốn gắn bó cả đời.
Chị cũng không giấu phần khó của đời mình. Sau khi sinh hai con, có quãng chị mặc đồ rộng thùng thình và không nhận ra người phụ nữ trong gương. Chị tìm hiểu nghiêm túc về dinh dưỡng và lấy lại được vóc dáng cùng sự tự tin. (Đây là hành trình của riêng chị, mỗi người một cơ địa – tôi luôn nhắc điều đó vì tôi làm nghề sức khỏe.) Chính vì từng loay hoay, chị đứng cùng phía với bệnh nhân của mình, chứ không đứng đối diện.
Chuyên môn: mười sáu năm và những tấm bằng làm nền
Trải nghiệm mà thiếu chuyên môn thì dễ thành cảm tính. Bác sĩ Phương có nền tảng rất vững.
Chị công tác tại Bệnh viện Hùng Vương từ năm 2009, hoàn thành Thạc sĩ rồi Chuyên khoa II Sản phụ khoa, và đi sâu vào mảng sàn chậu từ năm 2016 (chứng chỉ sàn chậu Bệnh viện Từ Dũ năm 2017, đào tạo thêm tại Quảng Tây năm 2024). Chị sáng lập Phòng khám Sản phụ khoa Mai Phương – đến nay đã mười một năm, mỗi ngày đón năm sáu chục lượt chị em đến khám. Ngoài đời, chị là một người mê chạy bộ thật sự, đã hoàn thành hai giải full marathon 42km. Một người kỷ luật với chính cơ thể mình như vậy, tôi tin cách họ khuyên người khác chăm sóc sức khỏe.
Sự tử tế: chị tin nỗi sợ lớn nhất đến từ việc không hiểu cơ thể mình
Phần tôi tâm đắc nhất là cách bác sĩ Phương nhìn nỗi sợ của phụ nữ. Tôi hỏi chị: sau mười sáu năm ngồi nghe, nỗi lo nào khiến chị trăn trở nhất? Chị nói đó là nỗi sợ “cơ thể mình bị hỏng” – của những chị em bị viêm nhiễm phụ khoa tái đi tái lại, chữa rồi lại bị, đến mức mất niềm tin rằng mình có thể khỏe hẳn.
Chị phân tích một điều tôi thấy rất sâu: cái khổ ở đây thường không nằm ở một lần viêm, mà ở cái vòng lặp. Bị viêm, điều trị thì đỡ, nhưng nếu không hiểu gốc rễ thì dễ tái lại; tái vài lần thì bắt đầu hình thành niềm tin “cơ thể mình có vấn đề mãi mãi”; niềm tin đó kéo theo lo lắng, mà lo lắng kéo dài lại ảnh hưởng ngược đến sức khỏe. Nói cách khác, thứ nhiều chị em đánh mất không chỉ là sức khỏe, mà là cảm giác làm chủ chính cơ thể mình.
Tôi phải nói thật rõ, vì đây là chuyện sức khỏe: những điều bác sĩ Phương chia sẻ là để giúp chị em hiểu vấn đề của mình, chứ không phải hướng dẫn tự chữa. Viêm nhiễm tái phát cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tìm đúng nguyên nhân – xin đừng tự mua thuốc theo lời mách bảo. Giá trị ở góc nhìn của chị nằm ở chỗ nó trả lại cho người phụ nữ sự bình tĩnh và sự chủ động đi tìm đúng người để khám.
Và đó chính là sứ mệnh chị theo đuổi: giúp phụ nữ hiểu cơ thể mình bằng ngôn ngữ dễ hiểu, để chủ động chăm sóc sức khỏe qua mọi giai đoạn – “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, như chị nói. Có một câu của chị mà tôi rất thích:
“Người ta không quan tâm bạn biết nhiều đến đâu, cho đến khi họ biết bạn quan tâm họ nhiều thế nào.”
Chị từng mơ làm cô giáo và làm phiên dịch. Chị cười bảo rốt cuộc mình vẫn đang làm cả hai: phiên dịch thứ ngôn ngữ y khoa hàn lâm thành lời mà một học sinh lớp năm cũng hiểu, và dạy chị em cách hiểu chính cơ thể mình. Với tôi, đó đúng là tinh thần của một người thầy trong chiếc áo blouse.
Vì sao tôi kể câu chuyện này cho các bạn
Tôi tin vào điều bác sĩ Phương tin: một người phụ nữ chỉ chăm sóc trọn vẹn cho người khác được khi chính mình khỏe mạnh và chủ động trước. Chị là minh chứng rằng một người có thể vừa giỏi chuyên môn, vừa giữ được sự tử tế và sự thấu cảm của một người từng đi qua.
Nếu bạn là phụ nữ đang lo lắng cho sức khỏe của mình – đang mang thai và mất ngủ vì mỗi chỉ số lạ, hay đang mệt mỏi với một vòng bệnh cứ tái đi tái lại – thì tôi mong bạn nhớ hai điều: một, bạn không đơn độc; hai, hãy tìm một bác sĩ chuyên khoa để được khám đúng, thay vì tự loay hoay tra cứu lúc hai giờ sáng. Bác sĩ Mai Phương là một người như thế.
Bạn có thể tìm hiểu thêm về bác sĩ Phương và những chia sẻ của chị:
- Một bài viết của chị về việc chủ động cải thiện sức khỏe sinh sản: Những nguyên nhân bạn có thể tự cải thiện bằng lối sống
- Blog của bác sĩ Mai Phương: maithiphuong.com
- Kênh YouTube: @Bsmaiphuong85
Tôi trân trọng những người làm nghề y bằng cả cái đầu và trái tim. Bác sĩ Mai Thị Phương là một người như vậy.
– Nguyễn Xuân Hợp