Tôi để ý một điều ở rất nhiều phụ nữ: ban ngày họ lo cho cả nhà, và đến đêm, khi đáng lẽ được nghỉ, họ vẫn lo. Nằm xuống rồi mà đầu vẫn chạy – mai đưa con đi học mấy giờ, thuốc của mẹ hết chưa, cái tin nhắn khách hàng lúc chiều mình trả lời có thất lễ không, tháng này tiền nong liệu có đủ. Có những việc chưa đến lúc phải giải quyết, có những việc chẳng bao giờ giải quyết được trong đêm, vậy mà chị em cứ ôm cả vào giấc ngủ.
Hôm nay tôi muốn nói với các bạn về hai thứ nghe rất giản dị, tưởng chỉ là chuyện tinh thần, nhưng thật ra là một liều thuốc thật cho cơ thể – lại là liều thuốc không tốn một đồng: đó là nghệ thuật buông bỏ và lòng biết ơn.
Vì sao ôm quá nhiều lại làm hại nội tiết
Tôi vẫn hay nói với chị em rằng cơ thể người phụ nữ rất thông minh, nhưng nó cũng rất “cổ xưa”. Khi tâm bất an, khi trong đầu lúc nào cũng có một nỗi lo âm ỉ, cơ thể không phân biệt được đâu là con hổ ngoài rừng, đâu chỉ là một cái tin nhắn chưa trả lời. Nó coi mọi lo lắng triền miên là mối nguy, và nó phản ứng bằng cách bơm ra một loại hormone căng thẳng tên là cortisol để ta sẵn sàng “chiến đấu hay bỏ chạy”.
Vấn đề là nguyên liệu làm ra cortisol lại dùng chung với nguyên liệu làm ra hai hormone nhan sắc của phụ nữ – estrogen và progesterone. Tâm càng ôm nhiều, cortisol càng cao, và cơ thể càng giành hết nguyên liệu cho việc “sống còn” mà bỏ đói hai hormone kia. Kết quả là chị em thấy da xấu đi, mỡ bụng dày lên, kinh nguyệt rối loạn, người mệt mà không gọi tên được.
Cho nên khi tôi khuyên các bạn học cách buông, tôi không nói chuyện đạo lý suông. Tôi đang nói về một cơ chế sinh lý rất thật: mỗi lo nghĩ mình ôm thêm là một chút cortisol mình tự bơm vào người.
Buông bỏ không phải bỏ mặc
Tôi muốn nói rõ điều này ngay, vì nhiều chị em nghe chữ “buông” là giật mình: buông rồi thì ai lo cho con, ai chăm cho nhà, chẳng lẽ mặc kệ tất cả?
Không phải vậy. Buông bỏ không phải bỏ mặc, không phải bỏ cuộc. Buông là biết phân biệt việc nào cần lo bây giờ và việc nào chưa cần – rồi cất những việc chưa cần ra một chỗ, để đầu óc còn khoảng trống mà nghỉ. Một người mẹ ôm cả trăm nỗi lo cùng lúc không lo được tốt hơn người biết mỗi lúc chỉ đặt xuống một việc. Ngược lại là khác: ôm quá nhiều thì kiệt sức, mà kiệt sức rồi thì lo cho ai cũng dở.
Buông cũng là buông cái kỳ vọng rằng mình phải hoàn hảo – phải là người mẹ giỏi nhất, người vợ chu toàn nhất, người phụ nữ đẹp nhất, không được phép sai. Chính cái kỳ vọng ấy mới là gánh nặng thầm lặng nhất, vì nó không bao giờ đạt được, nên nó nuôi nỗi tự trách mỗi ngày. Tôi mong các bạn nhớ: buông là chọn giữ sức cho những điều thật sự đáng, chứ không phải buông tay khỏi những điều mình thương.
Lòng biết ơn – và cái vòng xoắn đi lên
Nếu buông bỏ là bớt đi một thứ có hại, thì lòng biết ơn là thêm vào một thứ có lợi. Và đây là chỗ tôi thấy diệu kỳ nhất.
Khi các bạn dừng lại một chút và thật lòng biết ơn – biết ơn vì hôm nay còn khỏe, vì con còn ngồi ăn cơm cùng mình, vì mình vẫn còn một mái nhà – thì trong khoảnh khắc ấy tâm được đặt vào trạng thái bình an. Mà tâm bình an thì cortisol hạ xuống. Cortisol hạ thì cơ thể mới thôi báo động, mới cho phép mình ngủ sâu. Ngủ sâu thì ban đêm chính là lúc nội tiết được phục hồi. Nội tiết hồi thì da dẻ, tinh thần, sức lực khá lên – và người khỏe lên thì lại càng dễ thấy an, dễ thấy biết ơn.
Các bạn thấy không, nó cuộn thành một vòng xoắn đi lên: bình an và biết ơn hạ cortisol, hạ cortisol thì ngủ ngon, ngủ ngon thì nội tiết phục hồi, nội tiết tốt thì tâm lại càng an. Đây chính là cái vòng ngược hẳn với vòng xoắn stress – nơi lo âu làm mất ngủ, mất ngủ làm cortisol cao hơn, rồi càng vắt kiệt nội tiết, càng mệt, càng cáu, càng bất an mà xoáy xuống. Việc của chúng ta chỉ là khởi động cái vòng đi lên từ đúng điểm bắt đầu. Và điểm bắt đầu ấy, rất nhiều khi, chỉ là một lòng biết ơn giản dị trước khi ngủ.
Bài thực hành làm được ngay tối nay
Tôi không thích nói suông, nên tôi muốn trao cho các bạn bốn việc nhỏ, tối nay đã làm được.
Việc thứ nhất – mỗi tối ghi ra ba điều biết ơn. Không cần lớn lao. “Hôm nay trời mát”, “con cười với mình một cái”, “bữa cơm nóng”. Chỉ cần ba dòng trước khi ngủ. Nghe đơn giản đến mức dễ coi thường, nhưng khi các bạn kiên trì, các bạn đang tập cho tâm mình thói quen tìm cái được thay vì cái thiếu – và mỗi lần như thế là một lần cortisol được hạ xuống một chút.
Việc thứ hai – tập tha thứ cho chính mình. Trước khi trách mình hôm nay chưa làm tròn cái gì, hãy tự nói một câu như nói với một người bạn mình thương: “Hôm nay mình đã cố hết sức rồi.” Tôi gặp rất nhiều phụ nữ giỏi giang mà lúc nào cũng thấy mình chưa đủ. Chính lời tự trách thầm lặng ấy là nguồn stress dai dẳng nhất. Yêu mình trước, thì mới yêu được người khác.
Việc thứ ba – cất những lo nghĩ chưa cần giải quyết ra khỏi giấc ngủ. Khi nằm xuống mà đầu bắt đầu chạy, hãy lấy một tờ giấy ghi hết những việc đang lo ra đó, rồi tự nhủ: “Việc này để sáng mai mình xử, giờ là giờ của giấc ngủ.” Viết ra là cách nói với cái đầu rằng nó không cần ôm nữa, đã có chỗ giữ hộ.
Việc thứ tư – buông cái kỳ vọng phải hoàn hảo. Cho phép mình một ngày làm được bảy phần mười cũng là đủ. Nhà hơi bừa một chút, bữa cơm đơn giản một chút, cũng không sao. Một người mẹ bình an quý hơn một người mẹ hoàn hảo mà kiệt sức.
Lời nhắn cuối
Tôi mong các bạn nhớ cho một điều sau bài viết này: buông bỏ và biết ơn không phải là mình yếu đuối hay mình bỏ bê ai. Đó là mình khôn ngoan chọn giữ sức cho những điều thật sự đáng, và chọn tưới cho tâm mình sự bình an thay vì nỗi lo.
Tâm an thì thân khỏe, thân khỏe thì tâm lại càng an. Cái vòng xoắn đi lên ấy không bắt đầu từ một hũ kem hay một viên thuốc bổ – nó bắt đầu từ ba dòng biết ơn giản dị và một lời tha thứ mình dành cho chính mình trước khi ngủ. Nếu tối nay các bạn chỉ làm được một việc cho mình, thì xin hãy đặt xuống bớt một gánh trong lòng, và biết ơn vì mình vẫn đang ở đây. Các bạn xứng đáng được nhẹ lòng, và trước hết, được an.
Để lại một bình luận