Chăm cả phần riêng tư nhất cũng là một cách yêu mình

Có một chuyện mà tôi để ý bấy lâu nay, nhưng ít khi được nói ra thành lời: rất nhiều phụ nữ đang âm thầm chịu đựng một nỗi khó chịu mà họ không dám kể với ai. Không phải vì nó không quan trọng – trái lại, nó ảnh hưởng tới từng ngày sống của họ. Mà vì đó là chuyện riêng tư, chuyện “khó nói”, chuyện họ nghĩ chỉ mình mình gặp phải nên xấu hổ mà giấu đi.

Tôi muốn nói với các bạn ngay từ đầu bài này một điều: sức khỏe vùng kín của người phụ nữ không phải là chuyện đáng xấu hổ. Nó cũng là sức khỏe, như tim, như gan, như xương khớp. Và giống như mọi thứ khác trong cơ thể, khi nó không ổn, nó lên tiếng – chỉ có điều nó lên tiếng ở một nơi mà chúng ta hay ngại ngùng không dám nghe.

Một phần nhỏ của cơ thể, nhưng chạm tới cả cuộc đời

Nhiều người nghĩ đây là chuyện nhỏ, chuyện “vùng kín” nên cứ để đó, khó chịu thì chịu. Nhưng tôi quan sát thì thấy nó không nhỏ chút nào. Một người phụ nữ đang thấy ngứa ngáy, ẩm ướt, khó chịu ở nơi ấy thì rất khó mà tự tin được. Đi làm không tập trung, ngồi lâu bồn chồn. Về nhà thì e dè, ngại gần gũi chồng, sợ mình “không sạch sẽ”. Cái lo lắng thầm kín ấy cứ đeo bám cả ngày, ăn mòn dần sự vui tươi vốn có.

Cho nên tôi hay nói với chị em rằng chỉ khi người phụ nữ thật sự thoải mái trong chính cơ thể mình, họ mới tỏa sáng được. Sự tự tin không phải là thứ tô vẽ bên ngoài – nó bắt đầu từ cảm giác an tâm với chính mình, kể cả ở nơi riêng tư nhất. Một vùng kín khỏe mạnh, khô thoáng, không viêm nhiễm không chỉ là chuyện sức khỏe. Nó là nền cho sự thoải mái, cho tinh thần nhẹ nhõm, và cho cả hạnh phúc trong tổ ấm.

Cái gốc nằm ở tâm: nỗi e ngại khiến ta giấu bệnh

Và đây là chỗ tôi trăn trở nhất. Nhiều chị em không phải không biết mình đang có vấn đề. Họ biết. Nhưng cái tâm lý ngại ngùng, xấu hổ khiến họ chần chừ, giấu đi, chịu đựng trong im lặng, tự mua đại một thứ gì đó về dùng cho qua chuyện. Có người tái đi tái lại nhiều lần mà vẫn ngại đi khám, chỉ vì sợ phải nói ra, sợ ánh mắt người khác, sợ mình là người duy nhất gặp cảnh này.

Tôi muốn các bạn hiểu: các bạn không hề đơn độc. Đây là câu chuyện rất chung của rất nhiều phụ nữ – chỉ là ai cũng tưởng chỉ riêng mình. Chính cái nghĩ “chỉ mình mình” ấy mới là điều nguy hiểm, vì nó biến một chuyện sức khỏe bình thường thành một gánh nặng tâm lý, và cái gánh nặng đó lại khiến người ta trốn tránh việc chăm sóc cần thiết.

Đây đúng là chỗ mà tôi luôn nói: thân là cái ngọn, gốc nằm ở tâm. Cái ngứa, cái khó chịu là ngọn. Còn cái gốc, rất nhiều khi, lại là một nỗi mặc cảm, một sự e ngại không gọi tên. Và nó đi cả hai chiều: sự tự ti về vùng kín làm ta căng thẳng, mất ngủ, mà chính căng thẳng kéo dài lại làm nội tiết rối loạn, làm cơ thể yếu đi, dễ viêm nhiễm hơn. Cứ thế xoáy vào nhau. Muốn gỡ, phải gỡ cả cái gốc tâm – cho phép mình được quan tâm tới bản thân, buông cái mặc cảm xuống.

Chăm đúng cách: những việc giản dị mà cần

Nói cho thật cụ thể, để tối nay các bạn đã có thể làm được. Vùng kín của người phụ nữ vốn có một cơ chế tự bảo vệ rất tinh tế: nó luôn có một hệ vi sinh cân bằng, giữ cho môi trường ở đó hơi toan nhẹ, để những vi khuẩn có lợi lấn át được vi khuẩn có hại. Việc của chúng ta không phải là làm nó “sạch bong” bằng mọi giá, mà là giữ cho cái cân bằng ấy được yên.

Vì thế, việc đầu tiên là vệ sinh đúng cách chứ không phải vệ sinh thật mạnh. Không thụt rửa sâu vào bên trong, không dùng xà phòng có tính tẩy rửa mạnh – vì làm vậy là vô tình rửa trôi luôn cả lớp bảo vệ tự nhiên, khiến vùng ấy khô rát và dễ viêm hơn. Chỉ cần rửa nhẹ nhàng bên ngoài, lau khô, giữ khô thoáng.

Việc thứ hai là lối sống. Đồ lót nên chọn loại thoáng, thấm hút, thay giặt sạch và phơi nơi có nắng. Tránh mặc đồ ẩm ướt, bí bách suốt ngày – vì môi trường ẩm nóng chính là nơi vi sinh vật có hại thích sinh sôi. Ăn uống điều độ, ngủ đủ, bớt căng thẳng, vận động đều – nghe thì chẳng liên quan, nhưng thật ra rất liên quan.

Bởi vì việc thứ ba, sâu xa hơn, là nội tiết. Sức khỏe vùng kín gắn chặt với hormone của người phụ nữ. Khi nội tiết suy giảm – sau sinh, cho con bú, hay bước vào tuổi tiền mãn kinh – vùng ấy dễ khô, dễ mất cân bằng, dễ viêm hơn. Mà nội tiết thì lại chịu ảnh hưởng rất lớn từ giấc ngủ và từ tâm trạng. Các bạn thấy chưa, mọi thứ nối vào nhau: tâm an thì thân khỏe, thân khỏe thì tâm càng yên.

Khi nào thì đừng ngại, hãy đi khám

Tôi phải nói thật rõ điều này, vì nó quan trọng cho sự an toàn của các bạn: chăm sóc tại nhà là để giữ gìn khi mọi thứ đang bình thường. Nó không thay thế được bác sĩ khi cơ thể có dấu hiệu bất thường.

Nếu các bạn thấy khí hư đổi khác rõ rệt – chuyển màu trắng đục lợn cợn, vón cục, hoặc ngả vàng xanh, kèm mùi hôi khó chịu; nếu ngứa rát nhiều, sưng đỏ, đau; nếu chảy máu bất thường ngoài kỳ kinh, hay đau khi gần gũi; nếu tiểu buốt, tiểu rắt – thì đừng tự chịu đựng, đừng tự mua thuốc đặt về dùng bừa, mà hãy đi khám phụ khoa. Dùng thuốc không đúng nhiều khi còn làm rối loạn thêm, chữa về sau còn khó hơn.

Tôi biết cái tâm lý ngại gặp bác sĩ là có thật, nhất là khi phải nói về nơi riêng tư nhất. Nhưng với người làm chuyên môn, đây chỉ là công việc bình thường như khám tai, khám họng – không có gì để các bạn phải xấu hổ cả. Và tôi cũng khuyên chị em nên đi khám phụ khoa định kỳ, kể cả khi thấy khỏe, để phát hiện sớm những điều mắt thường không thấy. Phát hiện sớm luôn nhẹ nhàng hơn phát hiện muộn rất nhiều.

Lời nhắn cuối

Tôi mong các bạn ra khỏi bài viết này với một điều giản dị: các bạn được phép quan tâm tới chính mình, kể cả ở phần riêng tư nhất. Đó không phải là chuyện đáng ngại, càng không phải chuyện đáng xấu hổ. Đó là một phần của việc yêu lấy bản thân.

Người phụ nữ nào cũng dành cả đời lo cho chồng, cho con, cho cha mẹ hai bên, rồi mới đến mình. Nhưng có một sự thật tôi tin đến tận cùng: đầu tiên mình phải khỏe, phải an trong chính cơ thể mình, thì mới đủ sức yêu thương người khác lâu dài. Chăm cho vùng kín khỏe mạnh, gỡ bỏ cái mặc cảm giấu bệnh, học cách lắng nghe cơ thể mình mà không ngượng ngùng – đó cũng là một cách yêu mình rất sâu.

Vậy nên nếu hôm nay các bạn làm được một điều cho mình, thì xin hãy bắt đầu bằng việc cho phép mình được quan tâm. Đừng chịu đựng trong im lặng nữa. Một người phụ nữ thoải mái và an tâm trong chính cơ thể mình sẽ tự khắc tỏa ra một sự tự tin mà không thứ gì bên ngoài tạo ra nổi. Các bạn xứng đáng được khỏe, được tự tin, và trước hết, được an.